Cubakrisa

Verda har truleg aldri vore nærare atomkrig enn under Cubakrisa hausten 1962.

Den amerikanske revolusjonen

I dag er USA rekna som eit av dei mektigaste landa i verda, men for ca. 250 år sidan var ikkje USA eit sjølvstendig land.

Den franske revolusjonen

Lag samandrag: Test deg sjølv: Oppgåver: På kva måtar blei tredjestanden i Frankrike hindra frå å ha makt før revolusjonen? Kong Ludvig 16. var først rekna som ein ærefull konge, men blei seinare halshogd. Kva gjorde kongen sjølv, for at dette skulle skje? Korleis svikta Jakobinarane mottoet om liberté, égalite og fraternité (fridom, likskap og […]

Folkestyret i Noreg

Demokratiet i Noreg handlar om at folket styrer, gjennom å velja representantar i ulike styringsorgan.

Hitler sin veg til makta

Korleis kunne Adolf Hitler, ein tyrann som stod bak det største folkemordet i historia, koma til makta i eit demokratisk land?

Jorda

Jorda er den tredje planeten, rekna frå Sola, og den femte største i vårt solsystem. Kjelder: Ringnes, T., Aksnes, K., Ramberg, I. & Bryhni, I. (2016). Jorden. Store norske leksikon. Henta 23.07.2017 frå https://snl.no/Jorden.

Klimagassar og forsterka drivhuseffekt

Ein klimagass kan påverka klimaet på jorda på ulike måtar: Gassen kan mellom anna fanga eller spreia stråling frå sola, eller den kan fanga varmestråling frå jorda. Ein gass som fangar varmestråling – frå sola eller jorda – blir kalla ein drivhusgass. Desse gassane fungerer på same måte som eit drivhus: Dei slepp varmen frå sola gjennom atmosfæren og ned til […]

Maktfordeling

Prinsippet om maktfordeling (maktfordelingsprinsippet) slår fast at makta som styrer eit land skal fordelast til tre uavhengige organ: ei lovgjevande makt, ei utøvande makt og ei dømmande makt. Maktfordelingsprinsippet blei lansert i 1748 av den franske statsrettsfilosofen Montesquieu, som meinte at den som har makt, pleier å misbruka den. Difor føreslo Montesquieu at ein måtte […]

Oppgåvefordeling i offentleg sektor

Noreg har 19 fylke og 428 kommunar som er både geografiske område og politisk styrte einingar. Både fylkeskommunane og kommunane bestemmer mykje sjølv i ein del saker, sjølv om staten òg bestemmer mykje ved å setja rammene for korleis landet skal styrast. Staten, fylkeskommunane og kommunane har ulike typar oppgåver i samfunnet: Kommunane sitt ansvar Barnehagar […]

Politiske parti

→ Prøv NRK sin valgomat, for å finna ut kva politisk parti du er mest einig med Kjelder: Arbeidarpartiet. (2017). Barnepartiprogram til Barnas valg, Redd barna. Henta 01.09.2017 frå https://www.reddbarna.no/Media/bv/ap.pdf Framstegspartiet. (2017). Barnepartiprogram til Barnas valg, Redd barna. Henta 01.09.2017 frå https://www.reddbarna.no/Media/bv/frp.pdf Høgre. (2017). Barnepartiprogram til Barnas valg, Redd barna. Henta 01.09.2017 frå https://www.reddbarna.no/Media/bv/h.pdf Kristeleg […]

Vegen mot den norske grunnlova

Test deg sjølv: Kjelder: Norsk Folkemuseum. 1814 på 1, 2, 3. Eidsvoll 1814. Henta 23.05.2017 frå http://eidsvoll1814.no/1-2-3 Norsk Folkemuseum. 4. november – union med Sverige. Eidsvoll 1814. Henta 28.05.2017 frå http://eidsvoll1814.no/union-med-sverige Norsk Folkemuseum. Krig mot Sverige. Eidsvoll 1814. Henta 27.05.2017 frå http://eidsvoll1814.no/krig-mot-sverige Norsk Folkemuseum. Norsk opprør. Eidsvoll 1814. Henta 23.05.2017 frå http://eidsvoll1814.no/norsk-oppror Norsk Folkemuseum. Stortinget 1814. Eidsvoll 1814. Henta […]