Berlinmuren

For å hindra utflytting frå Aust-Tyskland til Vest-Tyskland, starta Aust-Tyskland bygginga av Berlinmuren hausten 1961. I nesten tre tiår stod muren som eit mektig symbol på den store forskjellen mellom kapitalismen i vest og kommunismen i aust.

Etter den andre verdskrigen blei Tyskland og den gamle tyske hovudstaden, Berlin, delt i ein kapitalistisk del i vest og ein kommunistisk del i aust.

Kapitalistiske USA og deira allierte pøste på med pengar for å gjenreisa Vest-Tyskland, medan Sovjetunionen – som hadde styringa av Aust-Tyskland – heller ville innføra ei kommunistisk styreform i deira del.

Kort fortalt fekk folk i Vest-Tyskland betre lønningar, fleire forbruksvarer og større personleg fridom enn austtyskarane.

I håp om eit betre liv i vest, flykta mange austtyskarar til Vest-Tyskland gjennom den usynlege grensa mellom Vest-Berlin og Aust-Berlin. For å hindra vidare fråflytting, sette Aust-Tyskland hausten 1961 i gang med å bygga det som etter kvart blei ein 106 km lang og 3,6 km høg betongvegg: Berlinmuren.

Årsaker:
  • Sidan Vest-Tyskland blei styrt ut frå kapitalistisk ideologi, og Aust-Tyskland etter sovjetisk kommunisme, blei det store forskjellar mellom livet til innbyggjarane i dei to delene av Tyskland.
  • Austtyske styresmakter ville hindra fleire innbyggjarar i å flykta til Vest-Tyskland.
Verknader:
  • Berlinmuren stabiliserte den økonomiske situasjonen i Aust-Tyskland, og hindra arbeidskrafta deira i å forlata landet.
  • Berlinmuren bidrog til å øydelegga Aust-Tyskland sitt rykte, og blei eit symbol på kommunistisk undertrykking.
  • Folk i den austlege delen av Tyskland er i dag fattigare, eldre og meir høgreradikale enn folk i den vestlege delen av Tyskland.
Berlinmuren på 4 minutt:
Berlinmurens fall:
Test deg sjølv:
Fordjupingsoppgåver:
  1. Korleis blei Berlinmuren eit symbol på kommunistisk undertrykking?
  2. Korleis blir eit land påverka av å mista veldig mange unge menneske?
  3. Var Berlinmuren ein beskyttelse mot fascismen – slik austsida hevda – eller eit brot på grunnleggande menneskerettar – slik vestsida argumenterte for?
  4. Korleis kunne Tyskland ha utvikla seg annleis, dersom landet ikkje hadde vore delt mellom vest og aust i 45 år?
  5. I videoen under ser du film av menneske som forsøker å flykta frå Aust-Berlin på ulike måtar. Kva ville du gjort dersom du blei «fanga» i Aust-Berlin? Hadde du akseptert å leva etter dei strenge, kommunistiske reglane, eller ville du ha risikert livet for å flykta til Vest-Berlin? Grunngje valet ditt.
14. august 1961 vakna menneska i Berlin opp til ein ny by.
Kjelder:
Brekke, Ingrid. (09.11.2019). 30 år siden Berlinmurens fall: Folk i øst er fattigere, eldre og mer høyreradikale. Aftenposten. Henta 4. mars 2020 frå https://www.aftenposten.no/verden/i/naBq0a/30-aar-siden-berlinmurens-fall-folk-i-oest-er-fattigere-eldre-og-mer-hoeyreradikale

Dypvik, Astrid Sverresdotter. (02.02.2019). Berlinmuren. I Store norske leksikon. Henta 4. mars 2020 frå https://snl.no/Berlinmuren

Jarausch, Konrad H. (16.08.2017). The rise and fall of the Berlin Wall. Ted-Ed. Henta 3. mars 2020 frå https://ed.ted.com/lessons/the-rise-and-fall-of-the-berlin-wall-konrad-h-jarausch/

Sist oppdatert:

Kategori:

Demokrati og medborgarskap, Samfunnsfag

Forfattar:

Kompetansemål:

gjere greie for årsaker til og konsekvensar av sentrale historiske og notidige konfliktar og reflektere over om endringar av nokre føresetnader kunne ha hindra konfliktanereflektere over kvifor konfliktar oppstår, og drøfte korleis den enkelte og samfunn kan handtere konfliktar

Er du interessert i dette?

Meny

REPUBLISHING TERMS

You may republish this article online or in print under our Creative Commons license. You may not edit or shorten the text, you must attribute the article to Nettskulen.no and you must include the author’s name in your republication.

If you have any questions, please email post@hetlandmedia.no

License

Creative Commons License AttributionCreative Commons Attribution
Berlinmuren