Du skal gjennom forsøk og naturvitskapleg metode prøva å setja riktig namn på sju stoff som læraren tar med seg frå kjøkkenet. Du får utlevert sju kvite stoff: sitronsyre bakepulver sukker salt hornsalt natron kveitemjøl Stoffa er merka med tala 1–7, og oppgåva di handlar om å bestemma kva prøve som inneheld kva. NB! Det […]
Fakta Mjølk som blir selt i butikken er pasteurisert. Det betyr at mjølka er varmebehandla, slik at dei fleste bakteriane er drepne. Meieria bruker lågpasteurisering, der mjølka blir varma opp til 72 °C i 15 sekund. I dette forsøket skal me varma opp mjølka til lenger, og til litt høgare temperatur, så me er på […]
Fakta Når me gjer eit forsøk i naturfag, har me gjerne tenkt ut kvifor me trur ting heng saman, og korleis forsøket vil gå. Det kallar me å laga ein hypotese. Forsøket kan gå slik me trudde, eller det kan visa seg at hypotesen ikkje heldt, og me må laga nye hypotesar og gjera nye forsøk. […]
Fakta Den enklaste mikroskop-typen blei tatt i bruk på 1500-talet, og førte til store forandringar for naturvitskapen: Menneska kunne plutseleg studera detaljar som ikkje var synlege for berre augo. Nysgjerrige menneske fekk ein ny måte å utforska naturen på, og ved hjelp av mikroskopet blei det oppdaga ørsmå organismar som ingen før hadde visst om. Framgangsmåte Legg […]
Fakta Alkoholar er ei stor gruppe av kjemiske stoff med svært forskjellige eigenskapar: Dei enkle alkoholane metanol (CH3OH) og etanol (C2H5OH), er væsker som lett fordampar. Meir kompliserte alkoholar, som for eksempel kolesterol (C27H46O), er faste stoff med høge smeltepunkt. Andre alkoholar, som for eksempel karbohydratet cellulose, kan vera så samanbundne at dei neste er uløyselege. Material og utstyr Glyserol Etanol Metanol Glykol […]
Fakta Kulepinnemodellen under viser eit molekyl av gassen etyn (C2H2). Eit anna namn på etyn er acetylen. Gassen brenn med ein sterk lysande flamme. Ei blanding av acetylen og luft er svært eksplosiv. Acetylen kan lagast ved å la kalsiumkarbid reagera med vatn. I seinare tid har det òg blitt vanleg å laga acetylen av olje. […]
